แม้ประเทศไทยจะไม่ใช่ประเทศที่ตั้งอยู่บนรอยเลื่อนหลักของโลก เหมือนกับประเทศญี่ปุ่นหรืออินโดนีเซีย แต่ก็ไม่อาจละเลยภัยธรรมชาติอย่าง “แผ่นดินไหว” ได้ โดยเฉพาะในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา เราได้เห็นรายงานข่าวเกี่ยวกับแผ่นดินไหวขนาดเล็กถึงปานกลางเกิดถี่ขึ้นในหลายพื้นที่ เช่น เชียงราย ลำปาง ตาก และแม่ฮ่องสอน
คำถามสำคัญที่เจ้าของบ้าน อาคารสูง หรือโรงงานอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ ที่ติดตั้งโซล่าร์เซลล์ระบบไมโครอินเวอร์เตอร์มักสงสัยคือ หากเกิดแผ่นดินไหวขึ้น ระบบโซล่าร์เซลล์จะได้รับผลกระทบหรือไม่ วันนี้ สุมิตรา พาวเวอร์ ขอนำเสนอคำตอบจากมุมมองของวิศวกรไฟฟ้า ซึ่งมีประสบการณ์ด้านการติดตั้งโซล่าร์เซลล์ระบบไมโครอินเวอร์เตอร์มามากกว่า 1,000 ไซต์ พร้อมทั้งแนวทางในการตรวจสอบและดูแลระบบหลังเกิดเหตุการณ์ เพื่อให้เจ้าของระบบมั่นใจว่าพลังงานสะอาดที่ใช้จะยังคงปลอดภัยและใช้งานได้ต่อเนื่องแม้จะเกิดแผ่นดินไหวหรือภัยธรรมชาติอื่น ๆ
ปรากฏการณ์แผ่นดินไหว ปี 2568
ล่าสุด วันที่ 28 มีนาคม 2568 มีการเกิดแผ่นไหวขนาด 8.2 ศูนย์กลางอยู่ที่ประเทศพม่า สร้างความเสียหายให้ประเทศพม่าอย่างมหาศาล และส่งผลต่อเนื่องมายังประเทศไทยตั้งแต่ภาคเหนือจนถึง กรุงเทพฯ ไม่ว่าจะเป็นอาคารถล่ม เกิดรอยฉีกร้าวในตัวอาคารสูง ทำให้ผู้คนเริ่มกลับมาให้ความสำคัญกับ ความปปลอดภัยของโครงสร้างอาคารและระบบไฟฟ้า ที่ติดตั้งอยู่ในบ้านหรือบนหลังคากันมากขึ้น
ความเกี่ยวข้องกับรอยเลื่อนทางธรณีวิทยา
ประเทศไทยมีรอยเลื่อนที่ยังคงเคลื่อนไหวอยู่ (Active Faults) หลายรอยเลื่อน แม้จะไม่ใช้รอยเลื่อนหลักที่มีขนาดใหญ่ แต่ก็มีแนวโน้มเกิดแผ่นดินไหวและสร้างความหายได้เช่นกัน
ดังนั้นโซล่าร์เซลล์ระบบไมโครอินเวอร์เตอร์ที่ติดตั้งในพื้นที่ใกล้รอยเลื่อน ควรได้รับการออกแบบและติดตั้งโดยคำนึงถึงแรงสั่นสะเทือนจากแผ่นดินไหวเป็นพิเศษ โดยเฉพาะจุดยึดแผงโซล่าร์เซลล์และอุปกรณ์ไฟฟ้า เช่น ไมโครอินเวอร์เตอร์ ซึ่งถูกติดตั้งใต้แผงโซล่าร์เซลล์ที่อยู่บนหลังคา
ปัจจัยที่ทำให้เกิดแผ่นดินไหว
โลกของเราประกอบไปด้วยแผ่นเปลือกโลกที่เคลื่อนที่อยู่ตลอดเวลาในหลายทิศทาง แผ่นดินไหวเกิดจากการเคลื่อนไหวของแผ่นเปลือกโลก หรือที่เรียกว่า “Plate Tectonics” มักเกิดจาก 3 ปัจจัยหลัก
- การเคลื่อนที่ของรอยเลื่อน เมื่อเกิดแรงกดดันสะสมตามแนวรอยเลื่อน แรงเหล่านี้จะถูกปลดปล่อยออกมาในรูปแบบของแรงสั่นสะเทือน
- ภูเขาไฟระเบิด แม้ประเทศไทยไม่มีภูเขาไฟที่ยังคุกรุ่น แต่ในภูมิภาคอาเซียน ภูเขาไฟสามารถทำให้เกิดแรงกระเพื่อมแผ่นเปลือกโลกที่ส่งผลต่อเราได้เช่นกัน
- แรงสั่นสะเทือนจากมนุษย์ เช่น การระเบิดเหมืองหรือการก่อสร้างขนาดใหญ่ แม้จะไม่ก่อให้เกิดแผ่นดินไหวขนาดใหญ่ แต่ก็สามารถทำให้งานติดตั้งหรือระบบเสียหายได้ หากงานติดตั้งไม่ได้มาตรฐานและไม่มีความยืดหยุ่นเพียงพอ
แผ่นดินไหวส่งผลต่อโซล่าร์เซลล์ระบบไมโครอินเวอร์เตอร์ด้านใดบ้าง?
ไม่ใช่แผ่นดินไหวทุกประเภทจะส่งผลกระทบต่อโซล่าร์เซลล์ โดยเฉพาะระบบไมโครอินเวอร์เตอร์ที่มีจุดเด่นด้านความปลอดภัยและความยืดหยุ่นในการติดตั้ง แต่หากแรงสั่นสะเทือนมีความรุนแรงเพียงพอ เช่น ขนาดเกิน 5.0 และศูนย์กลางอยู่ใกล้พื้นที่ติดตั้ง ก็มีโอกาสที่โครงสร้างหลังคาและระบบรองรับจะแตกร้าวหรือโยกได้
โครงสร้างอาคารมีผลอย่างไร? หากอาคารหรือบ้านถูกออกแบบมาให้ทนต่อแรงสั่นสะเทือนได้ดี เช่น มีระบบโครงสร้างที่ยืดหยุ่น มีการยึดโครงเหล็กของแผงอย่างมั่นคง และใช้วัสดุคุณภาพสูง โอกาสเสียหายของระบบโซล่าร์เซลล์จะต่ำมาก
ลักษณะการติดตั้งมีผลหรือไม่? การติดตั้งระบบโซล่าร์เซลล์แบบไมโครอินเวอร์เตอร์ มีข้อดีคือ หากแผงใดแผงหนึ่งได้รับความเสียหาย ระบบที่เหลือยังสามารถทำงานได้ ต่างจากระบบเก่าที่หากจุดใดจุดหนึ่งเสีย ระบบอาจดับทั้งชุด
วิธีรับมือและดูแลโซล่าร์เซลล์ระบบไมโครอินเวอร์เตอร์ หลังเกิดแผ่นดินไหว
แม้โซล่าร์เซลล์ระบบไมโครอินเวอร์เตอร์จะไม่ได้รับความเสียหายโดยตรงจากแผ่นดินไหว แต่การตรวจสอบและบำรุงรักษาคือสิ่งสำคัญ เพื่อป้องกันปัญหาที่อาจสะสมหรือมองไม่เห็นในทันที โดยมีขั้นตอนดังนี้
- ตรวจสอบสายไฟและจุดต่อทั้งหมด มองหาสัญญาณของการหลวม หลุด หรือบิดเบี้ยวของขั้วต่อและตัวสายไฟทั้งหมด
- เช็กโครงสร้างเหล็กและตัวยึดแผง หากไม่สามารถขึ้นไปตรวจดูได้ด้วยตัวเอง ควรให้ช่างหรือวิศวกรที่เชี่ยวชาญ ตรวจดูว่าโครงสร้างยังแน่นหนา ไม่แตกร้าวหรือหลุดจากตำแหน่ง
- ตรวจสอบการทำงานไมโครอินเวอร์เตอร์ทั้งระบบ สามารถตรวจสอบได้ด้วยตัวเองผ่านแอปพลิเคชันหรือระบบมอนิเตอร์ของผู้ผลิต เพื่อให้แก้ไขได้ตรงจุดหากเกิดปัญหา
- หากพบความผิดปกติควรให้ทีมช่างหรือวิศวกรเข้าตรวจสอบทันที โดยเฉพาะในระบบที่ติดตั้งบนอาคารสูงหรือโรงงานอุตสาหกรรม
หากเกิดแผ่นดินไหวและบ่อยครั้งขึ้นอีก การติดโซล่าร์เซลล์ระบบไมโครอินเวอร์เตอร์ยังปลอดภัยอยู่ไหม
โซล่าร์เซลล์ระบบไมโครอินเวอร์เตอร์ มีเทคโนโลยีที่ช่วยจัดการพลังงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ และยังเป็นหนึ่งในระบบที่ปลอดภัยที่สุดในปัจจุบัน ด้วยเหตุผลดังนี้
- แรงดันไฟฟ้าต่ำ ลดความเสี่ยงการลัดวงจรหรือไฟฟ้ารั่วหากแผงเสียหาย ปลอดภัยทั้งผู้ใช้และผู้ให้บริการซ่อมแซมหรือติดตั้ง
- ระบบทำงานแยกกันอย่างอิสระ แผงแต่ละแผงทำงานแบบอิสระต่อกัน จึงลดโอกาสที่ความเสียหายจะลุกลามทั้งระบบ
- สามารถตรวจสอบสถานะแบบเรียลไทม์ สามารถรู้ได้ทันทีว่าแผงโซล่าร์เซลล์ยังคงทำงานได้เต็มประสิทธิภาพหรือมีปัญหาที่จุดไหน
แผ่นดินไหวแม้จะไม่ใช่ภัยธรรมชาติที่เกิดขึ้นบ่อยในประเทศไทย แต่ก็ไม่ใช่สิ่งที่ควรมองข้าม โดยเฉพาะในพื้นที่เสี่ยงหรือติดตั้งบนอาคารสูง การติดตั้งระบบโซล่าร์เซลล์แบบไมโครอินเวอร์เตอร์ที่ออกแบบตามหลักวิศวกรรม มีการเลือกใช้วัสดุที่ได้มาตรฐาน คุณภาพสูง และตรวจสอบอย่างสม่ำเสมอ จะช่วยให้คุณมั่นใจได้ว่า พลังงานสะอาดของคุณจะยังคงปลอดภัยและใช้งานได้อย่างต่อเนื่อง
หากคุณมีข้อสงสัยเกี่ยวกับระบบโซล่าร์เซลล์หลังเกิดแผ่นดินไหว หรือต้องการให้วิศวกรของเราตรวจสอบความพร้อมของระบบที่มีอยู่ ทีม Technical Support ของ สุมิตรา พาวเวอร์ ยินดีให้คำปรึกษา
