เชื่อว่าในปี พ.ศ .2568 นี้คงไม่มีใครที่ไม่รู้จักฝุ่น PM 2.5 และเราทุกคนกำลังอยู่ในยุคที่มลพิษทางอากาศกลายเป็นปัญหาสำคัญของสังคม ฝุ่นละอองขนาดเล็กอย่าง PM 2.5 กำลังได้รับความสนใจอย่างมากเนื่องจากมีผลกระทบต่อสุขภาพและการใช้ชีวิตของมนุษย์โดยตรง
สำหรับผู้ที่ใช้ระบบพลังงานแสงอาทิตย์หรือโซล่าร์เซลล์ คงเกิดคำถามขึ้นแน่ ๆ ว่า ฝุ่น PM 2.5 มีผลกระทบต่อประสิทธิภาพของแผงโซล่าร์เซลล์และไมโครอินเวอร์เตอร์หรือไม่? บทความนี้จะพาไปทำความเข้าใจในประเด็นนี้อย่างละเอียด
ทำความรู้จักฝุ่น PM 2.5
ก่อนที่จะไปถึงเรื่องไมโครอินเวอร์เตอร์ เรามาทำความรู้จักกับฝุ่น PM 2.5 กันก่อน ฝุ่น PM 2.5 คืออนุภาคฝุ่นละอองที่มีขนาดเล็กกว่า 2.5 ไมครอน ซึ่งมีขนาดเล็กกว่าเส้นผมมนุษย์ถึงประมาณ 30 เท่า ฝุ่น PM 2.5 เหล่านี้สามารถลอยอยู่ในอากาศเป็นเวลานานและถูกสูดหายใจเข้าสู่ปอดได้โดยตรง
แหล่งกำเนิดของ PM 2.5 มีหลากหลาย เช่น การเผาไหม้ของเชื้อเพลิงฟอสซิลในยานพาหนะโดยเฉพาะเครื่องยนต์ดีเซล โรงงานอุตสาหกรรม การเผาขยะ ไฟป่า และการเผาจากการทำเกษตร นอกจากนี้ กิจกรรมในครัวเรือน เช่น การปรุงอาหารด้วยเตาแก๊สหรือการใช้เครื่องทำความร้อนที่ใช้เชื้อเพลิง ก็สามารถปล่อย PM 2.5 ได้เช่นกัน
องค์ประกอบของ PM 2.5 ที่เราเห็นไม่ใช่มีแค่ฝุ่นดิน แต่ยังประกอบด้วยสารเคมีหลากหลายชนิด เช่น ซัลเฟต ไนเตรต แอมโมเนีย โซเดียมคลอไรด์ คาร์บอนดำ และสารอินทรีย์อื่น ๆ ความหลากหลายขององค์ประกอบเหล่านี้ทำให้ PM 2.5 มีความซับซ้อนและส่งผลกระทบต่อสุขภาพในหลายด้าน
ผลกระทบและวิธีป้องกัน ฝุ่น PM 2.5
เป็นที่แน่ชัดแล้วว่า ฝุ่น PM 2.5 นำไปสู่ปัญหาสุขภาพทั้งในระยะสั้นและระยะยาว เช่น โรคหัวใจและหลอดเลือด โรคระบบทางเดินหายใจ และเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดมะเร็งปอด สำหรับผู้ที่มีโรคประจำตัว เช่น โรคหอบหืด หรือโรคหัวใจ การเจอกับ PM 2.5 อาจทำให้อาการแย่ลงอย่างรวดเร็ว
นอกจากผลกระทบต่อสุขภาพของมนุษย์โดยตรงแล้ว PM 2.5 ยังส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมในธรรมชาติด้วยเช่นกัน ไม่ว่าจะเป็นทัศนวิสัยในบรรยากาศที่ลดลง การทำให้เกิดฝนกรด และการสะสมของสารพิษในดินและน้ำ ซึ่งทั้งหมดนี้สามารถส่งผลกระทบต่อระบบนิเวศและความหลากหลายทางชีวภาพ
จากข้อมูลที่ผ่านมาบอกให้เรารู้ว่าเมื่อเราหายใจเอาฝุ่น PM 2.5 เข้าไป อนุภาคเล็กๆ เหล่านี้สามารถเข้าสู่ระบบทางเดินหายใจ ปอด และกระแสเลือดได้ง่าย ดังนั้นเพื่อเป็นการป้องกันตนเองจากฝุ่น PM 2.5 ควรปฏิบัติดังนี้
- สวมหน้ากากอนามัย เมื่ออยู่ในพื้นที่ที่มีค่าฝุ่น PM 2.5 สูง ควรสวมหน้ากากที่สามารถกรองฝุ่นขนาดเล็กได้ เช่น หน้ากาก N95 เป็นต้น
- หลีกเลี่ยงกิจกรรมกลางแจ้ง หากไม่จำเป็น ควรลดการทำกิจกรรมกลางแจ้งในช่วงที่ค่าฝุ่นสูง
- ใช้เครื่องฟอกอากาศ ติดตั้งเครื่องฟอกอากาศภายในบ้านหรือที่ทำงาน เพื่อช่วยลดปริมาณฝุ่น PM 2.5 อากาศในห้อง อย่าลืมเลือกใช้เครื่องที่ผ่านการรับรองและเชื่อถือได้เท่านั้น ไม่เช่นนั้นคุณอาจได้เสียเงินฟรี
ติดตามค่าฝุ่น ตรวจสอบค่าฝุ่น PM 2.5 ผ่านแอปพลิเคชันหรือเว็บไซต์ที่น่าเชื่อถือ รวมถึงการใช้อุปกรณ์ตรวจวัดที่สามารถหาซื้อได้ตามท้องตลาดทั่วไป เพื่อวางแผนการป้องกันตนเอง
ทำไมฝุ่น PM 2.5 ถึงไม่เป็นปัญหาใหญ่ของโซล่าร์เซลล์ระบบไมโครอินเวอร์เตอร์
แม้ว่าฝุ่น PM 2.5 จะมีขนาดเล็กมาก แต่การสะสมของฝุ่นเหล่านี้บนแผงโซลาร์เซลล์ กลับส่งผลต่อการทำงานของระบบไมโครอินเวอร์เตอร์น้อยมากเมื่อเทียบกับระบบอินเวอร์เตอร์แบบเก่า เพราะระบบไมโครอินเวอร์เตอร์มีเทคโนโลยีที่ช่วยจัดการพลังงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยมีการต่อวงจรแบบขนาน ที่หากแผงโซล่าร์เซลล์ใดมีฝุ่นเกาะมากประสิทธิภาพก็จะลดลงแค่แผงนั้น ในขณะเดียวกันการทำงานโดยรวมยังคงผลิตไฟได้ตามปกติ และไม่ต้องกังวลเพราะตัวไมโครอินเวอร์เตอร์ของ Hoymiles ที่ สุมิตรา พาวเวอร์ฯ เลือกใช้ผ่านมาตรฐาน กันน้ำ กันฝุ่น ระดับ IP67 แถมยังรับประกันถึง 12 ปี
ฝุ่นทั่วไปหรือสิ่งสกปรกบนแผง ส่งผลกับการทำงานของโซล่าร์เซลล์ระบบไมโครอินเวอร์เตอร์อย่างไร
นอกจากฝุ่น PM 2.5 ฝุ่นทั่วไปหรือสิ่งสกปรกอื่น ๆ เช่น ใบไม้ มูลนก หรือฝุ่นดิน ก็สามารถสะสมบนแผงโซล่าร์เซลล์และลดประสิทธิภาพการผลิตพลังงานได้เช่นกัน การสะสมของสิ่งสกปรกเหล่านี้จะลดปริมาณแสงที่เข้าถึงเซลล์แสงอาทิตย์ ซึ่งหากติดตั้งโซล่าร์เซลล์ระบบเดิม จะมีการผลิตพลังงานลดลง แต่ในปัญหาฝุ่นแบบเดียวกัน ระบบไม่โครอินเวอร์เตอร์กลับไม่เป็นเช่นนั้น
จากรูปเป็นการติดตั้งโซล่าร์เซลล์ ระบบไมโครอินเวอร์เตอร์ ของบริษัทสุมิตรา พาวเวอร์ฯ ที่ฟาร์มผักออแกนิคมาเป็นเวลา 3 ปี โดยไม่เคยมีการล้างแผงเลย ในการติดตั้งนี้ใช้ Hoymiles Micro Inverter รุ่น HM-1500 กับแผง Trina ขนาด 450W จะเห็นได้ว่ามีฝุ่นและสิ่งสกปรกบนแผงโซล่าร์เซลล์เกาะตัวกันในปริมาณมาก
แต่จากการตรวจสอบพบว่าแผงโซล่าร์เซลล์ยังคงมีการทำงานเต็มประสิทธิภาพที่ 5 ชั่วโมงแดด/วัน ด้วยการทำงานของระบบไมโครอินเวอร์เตอร์และใช้แผงที่มีเทคโนโลยีใหม่จึงไม่จำเป็นต้องล้างแผงบ่อยและอาจไม่ต้องล้างแผงเลย
วิธีการคำนวณประสิทธิภาพการทำงานของแผงโซล่าร์เซลล์
การประเมินประสิทธิภาพของแผงโซล่าร์เซลล์เป็นสิ่งสำคัญในการตรวจสอบว่าฝุ่น PM 2.5 และสิ่งสกปรกอื่น ๆ ส่งผลกระทบต่อระบบมากน้อยเพียงใด สามารถคำนวณได้จากสูตรต่อไปนี้
ประสิทธิภาพ = กำลังการผลิต ณ ขณะนั้น (W) ÷ กำลังผลิตสูงสุดของแผง (W) x 100
ตัวอย่างการคำนวณ
หากแผงโซล่าร์เซลล์มีกำลังการผลิตสูงสุดที่ระบุไว้ (Rated Power) เท่ากับ 400W แต่ในขณะวัดค่าจริงสามารถผลิตไฟฟ้าได้เพียง 350W ประสิทธิภาพจะคำนวณได้ดังนี้
(350 ÷ 400) x 100 = 87.5%
หากค่าที่ได้ลดลงอย่างต่อเนื่อง อาจแสดงถึงปัญหาจากฝุ่นหรือสิ่งสกปรกที่สะสมบนแผงมากขึ้น ควรได้รับการตรวจสอบหรือปรับปรุงระบบให้เหมาะสม และมีอีกวิธีที่ดูประสิทธิภาพการทำงานของแผงได้อย่างมั่นใจก็คือ การดูระยะเวลาการทำงานตามชั่วโมงแดด
ระยะเวลาทำงานชั่วโมงแดด = กำลังการผลิต ณ ขณะนั้น (kWh) ÷ กำลังผลิตสูงสุดของแผง (W)
ตัวอย่างการคำนวณ
หากแผงโซล่าร์เซลล์มีกำลังการผลิตสูงสุดที่ระบุไว้ (Rated Power) เท่ากับ 450W แต่ในขณะวัดค่าการทำงานจริงอยู่ที่ 2.290 kWh จะได้การทำงานตามชั่วโมงแดดดังนี้
2.290 ÷ 0.450 = 5.088 ชั่วโมงแดด
ประสิทธิภาพการทำงานของแผงโซล่าร์เซลล์สามารถเปลี่ยนแปลงได้ตลอดเวลาด้วยปัจจัยเหล่านี้
- ปริมาณฝุ่นสะสม ฝุ่นที่สะสมเป็นเวลานานอาจลดประสิทธิภาพของแผง
- มุมองศาของแผงโซล่าร์เซลล์ แผงที่ติดตั้งในแนวราบจะมีโอกาสสะสมฝุ่นมากกว่าแผงที่ติดตั้งในมุมเอียง
- สภาพอากาศ หากไม่มีฝนตกเป็นระยะเวลานาน ฝุ่นจะสะสมมากขึ้น
แม้ว่าฝุ่น PM 2.5 จะสร้างปัญหาให้กับโซล่าร์เซลล์ระบบเก่า แต่ด้วยความสามารถของระบบไมโครอินเวอร์เตอร์ การสะสมของฝุ่นบนแผงจะส่งผลต่อประสิทธิภาพการผลิตไฟเพียงเล็กน้อยเท่านั้น อย่างไรก็ดีควรตรวจสอบและติดตามการทำงานของระบบอย่างสม่ำเสมอ หากท่านใดติดตั้งกับ บริษัท สุมิตรา พาวเวอร์ฯ เรามีบริการหลังการขายและมีวิศวกรที่คอยตรวจสอบการทำงานของระบบ พร้อมแก้ไขเมื่อเกิดปัญหาได้ในทันที
นอกจากนี้ระบบไมโครอินเวอร์เตอร์ยังสามารถตรวจสอบประสิทธิภาพการทำงานได้แบบเรียลไทม์ ผ่านระบบ Monitoring ช่วยให้เจ้าของระบบ หรือวิศวกรไม่จำเป็นต้องขึ้นไปหน้างานบนหลังคา เพื่อเผชิญกับฝุ่น PM 2.5 หรือสภาพอากาศที่อาจก่อให้เกิดอันตรายต่อสุขภาพอีกด้วย ทั้งนี้ทุกการติดตั้งหรือตรวจสอบระบบควรทำโดยผู้เชี่ยวชาญและวิศวกรที่ชำนาญเท่านั้น
